يكي از مسائلي كه توسط حضرت حق مورد پرسش و بازخواست قرار خواهد گرفت، فرصتهايي است كه در اختيار بندگان قرار گرفته است. اين فرصتها جزو نعمتهاي خاص و بزرگ خداست كه بندگان درباره چگونگي بهرهمندي از آنها مورد پرسش قرار خواهند گرفت.
امروزه حدود 3 ميليون دانشجو در مقاطع مختلف و رشتههاي مختلف مشغول به تحصيل هستند. اين مقدار دانشجو را بايد از سرمايههاي ارزشمندي به شمار آورد كه حقيقتاً از سرمايههاي ملي به شمار ميروند.
دانشجو و آتيه نظام
بيشك آتيه نظام اسلامي بستگي به تربيت و آموزش اين سرمايه عظيم اجتماعي داشته و در نهايت امانت ارزشمند انقلاب اسلامي به اين قشر سپرده خواهد شد.
لذا برنامهريزي براي ترتيب اين خيل عظيم انساني و فرهيخته از فرصتهاي ارزشمندي قلمداد ميشود كه در اختيار متوليان فرهنگي دانشگاه قرار دارد.
بهرهگيري از فرصتها ضرورت است
اگر برنامهريزيهاي ما به سمتي سوق پيدا كند كه مباحث تربيتي و اخلاقي و ديني بطور شايسته در اختيار اين علاقهمندان قرار گيرد مسير ارتباط متعالي با حضرت حق براي آنها فراهم شده و مباني ديني و اعتقادي آنها تقويت خواهد شد.
بدين ترتيب اگر بهرهمندي از فرصتهاي موجود به نحو شايستهاي صورت پذيرد زمينه آشنايي اين نسل نوانديش و حقيقتجو با مفاهيم ژرف و عميق ديني فراهم شده و ثمرات پرباري براي اين ژرفجويان فرهيخته فراهم خواهد شد.
ضيافت الهي فرصتي مغتنم
ماه مبارك رمضان يكي از اين فرصتهاي مغتنم است كه نسيم معنويت محيط علم و ادب و انديشه را عطرآگين كرده و خاطرات زيبا و شيرين و دلنشين را در تقويم زندگي دانشجويان رقم ميزند.
در اين ماه همه شرايط زماني و مكاني فراهم ميشود تا رابطه انسان به دور از همه وابستگيها و دلبستگيها برقرار شده و در سحرها و شبهاي رمضان شميم معنويت بر جانهاي مشتاق برسد.
اكنون كه اين ماه از تقويم دانشگاهي خارج شده و تقريباً ده سال اين وضعيت (قرار گرفتن ماه رمضان در فصل تابستان) ادامه داشته و تقارن رمضان و ايام تحصيلي از ميان برداشته خواهد شد لازم است تا طوري برنامهريزي شود كه اين مسئله به يك فرصت فرهنگي تبديل شود.
به عبارتي فراغت از تحصيل ميتواند فرصتي باشد تا با فضاسازي و ايجاد يك محيط شاداب و نشاطانگيز و معنوي دانشجويي زمينه ايجاد يك محيط مقدس و معنوي و فرهيختگي براي دانشجويان در ماه مبارك رمضان فراهم شود. تا با تعطيلي مباحث آموزشي و درسي، زمينه پرداختن معرفتجويي و خودسازي در يك حركت اجتماعي و معنوي و دلگرمكننده ايجاد شود. همراهي با دوستان همدل و همگن، با شور و اشتياق جوانانهاي كه به همراه دارد ميتواند مسير فراهمي را در كسب معارف والاي الهي به ارمغان بياورد.
موضوعات طرح ضيافت
پرداختن به مباحث معرفتي و فرهنگي و معنوي مورد نياز دانشجويان به همراه آشنايي ژرفانديشانه معارف قرآني و اهل بيت و مهارتهاي زندگي و آشنايي با نظامهاي سياسي جهان و اسلام تحليل و بررسي جريانات فكري و فرهنگي از جمله اين مفاهيم است كه همواره توسط دانشجويان مطالبه ميشود.
ماه مبارك رمضان فرصت مغتنمي است كه ميتوان با بسترسازي و ايجاد زمينههاي اجرايي لازم براي گفتگوهاي صميمانه و موشكافانه دانشجويي به اين مباحث پرداخت.
تريبون مطالبات دانشجويي
بدين ترتيب ايجاد فضاي لازم و پرنشاط در قالب تريبونهاي دانشجويي براي بيان نظرات و دغدغهها و مطالبات و نقد و نظر مسائل موجود از ضرورياتي است كه پرداختن به آن ميتواند يك فضاي پرنشاط فرهنگي و فكري و منعطف را ايجاد نمايد.
به همين منظور اين برنامهها به گونهاي طراحي شده است، تا دانشجويان بتوانند با استفاده از اين فرصت به بيان ديدگاههاي خود پرداخته و فرصت قضاوت و انتخاب با راهنمايي اساتيد براي آنها فراهم شود.
سينما، هنر، ادبيات و ورزش
همچنين با توجه به گرايش و علاقهمندي ذاتي جوانان به مباحث هنري و ادبي به ذوق و سليقه و طبع جواني دانشجويان نيز توجه شده است.
برنامهريزي شده است تا از ظرفيت رسانهاي سينما به عنوان يكي از قالبهاي تأثيرگذار در عرصه مباحث فكري و فرهنگي زمينه آشنايي عميق دانشجويان با آسيبها و چالشها و جريانات حاكم براين صنعت فرهنگي فراهم شود و راهي باز شود تا دانشجويان بتوانند با نگاهي موشكافانه و دقيقتر جريانات موجود در اين صنعت را پيگيري نموده و با نگاهي تحليلگرانه بر آن اشراف پيدا كنند.
همچنين با توجه به پرانرژي بودن و انگيزه نشاطجويي و تحركطلبي جوانانه شرايطي ايجاد شده است تا زمينه فعاليتهاي ورزشي جهت دستيابي به برنامههاي پرنشاط و صميمي در اين برنامهها ايجاد شود.
ضيافت انديشه، ضيافت نيكوكاري
همچنين اين برنامهها، فرصتي است تا دانشجويان با تقويت روحيه خدمتگزاري با توجه به اقشار نيازمند و فعاليت در گروههاي اجتماعي و تأمين نياز نيازمندان و فعاليتهاي خيريه آشنا شده و بتوانند واقعيتهاي موجود در حاشيه زندگي را از نزديك لمس كرده و با تلاش براي رفع محروميت همنوعان خود زمينه اجراي آموختههاي معنوي در خدمت به خلق را در اين مسير تجربه كنند.
حاشيههايي چون متن
از طرفي همزيستي و همنفسي دانشجويان و اساتيد در يك محيط فرهنگي، زمينه انتقال تجربيات را ايجادكرده و تأثيرات و نتايج عميقي را داراست كه گاهي اوقات از اهداف پيشبيني شده براي طراح نيز فراتر رفته و مهمتر از خود طرح مورد ارزيابي قرار ميگيرد.
معقتد هستم اين حاشيه تأثير پررنگي بر متن داشته و ضيافت انديشه شرايطي را ايجاد خواهد كرد كه با استفاده از خلاقيت و ابتكار دانشجويي حاشيههاي ديدني و زيبا به همراه خواهد داشت. برگزاري جشنوارههاي فرهنگي و هنري و ادبي و نمايشگاههاي فرهنگي از اين حاشيههاي پررنگ به شمار ميرود.
چهرههاي ماندگار
ميزباني از چهرههاي فرهيخته و ماندگار توسط دانشجويان و همراهي آنها در كنار سفرههاي افطار و حضور يادگاران و چهرههاي شاخص دفاع مقدس در محيطهاي دانشجويي و حضور مسئولان اجرايي استانها و شخصيتهاي فرهيخته فرهنگي و اخلاقي لحظههاي جذابي از معنويت و صميميت و مهرباني را به تصوير خواهد كشيد.
شبهاي آسماني
بيداري شبهاي رمضان و ستارهچيني از سفره آسماني الهي و تلاقي لحظههاي دعا و نيايش با نغمهانگيزي موسيقي معنويت در اين ضيافت قابل پيشبيني است. هرچند اين فضا به استراحت صبحگاهي تا ظهر پيوند خواهد خورد اما شهد روشن و خاطرهانگيزي از اين برنامهها در ذهن و دل و جان دانشجويان رسوب خواهد كرد.
آغاز دوستي جاويدان
همچنين همزيستي يك ماهه دانشجويان با هم گذراندن لحظهها در تجربه معنويات در طول ماه رمضان از ويژگيهاي بارز اين طرح به شمار ميرود. طبعاً يك ماه در كنار هم بودن و تهذيب نفس و خودسازي ميتواند تأثيرات عميقي در روح و روان دانشجويان پرنشاط و با طراوت به جا بگذارد.
همچنين دوري از محيط خانه و خانواده از آسيبها و نقاط ضعف اردوهاي دانشجويي به شمار ميرود كه تلاش شده است تا با فراهم كردن شرايط حضور دانشجويان در مناطق بومي و پايگاههاي درنظر گرفته شده اين ضعف در اين طرح برطرف شود.
به همين منظور مراكز استان در نظر گرفته شده تا ضمن زمينهسازي براي برگزاري طرح، دانشجويان بتوانند درمحل سكونت خود و در همراهي با خانواده در طرح حضور داشته باشند.
طرح ماندگار
علاوه بر آن از نظر ما اين طرح يك برنامه كوتاه مدت و زودگذر نبوده و تلاش خواهد شد تا در طول سال تحصيلي نيز به مفاهيم و مباحث مورد اشاره طرح، توجه شده و مباحث پيگيري شود.
برگزاري برنامههاي تكميلي در قالبهاي مختلف فرهنگي در طول سال تحصيلي از تمهيداتي است كه انديشيده شده است تا اين سرمايهگذاري فرهنگي بيثمر نبوده و بتوانيم از اين سرمايه اجتماعي فرهنگي پرارزش در سالهاي آتي به نحو احسن بهرهمند شويم.
مزايا و امتيازات فرهنگي
از طرفي به گونهاي برنامهريزي شده است تا دانشجويان شركتكننده در طرح بتوانند از مزايا و امتيازات فرهنگي بيشتري در برنامههاي فرهنگي موجود نهاد بهرهمند شوند.
اولويت در استفاده از سهميه عمره دانشجويي، اولويت در بهرهمندي از امتيازات جشن ازدواج دانشجويي و زيارت عتبات عاليات (كه انشاءآلله در آينده راهاندازي خواهد شد) از جمله مزاياي اين طرح است.
از طرفي با توجه به سطح كمي و كيفي مباحث ارائه شده شركت در كلاسهاي پيشبيني شده طرح معادل 4 واحد درس معارف اسلامي ارزيابي شده و دانشجويان ميتوانند گواهينامه حضور در طرح را به منزله شركت در اين دروس تلقي كرده و به گروههاي معارف تحويل دهند.
همچنين پيشبيني شده است تا هداياي نفيسي به افرادي كه بيشترين امتيازات را كسب كنند اهدا شده و در نهايت فضاي انس و صميميت و الفتي كه بين دانشجويان ايجاد خواهد شد، مهمترين نتيجه و ثمره معنوي طرح بوده و جزو گرانقدرترين نتايج و هدايا به شمار خواهد رفت.
پيشبيني ميشود، با اجراي برنامههاي انعطافپذير و پرنشاط و با استفاده از فضاي معنوي ايجاد شده و تلاقي آن با تجربه لحظههاي همنفسي و باهم بودن گذر زمان كند شده و در پايان در گرهخوردگي برنامه با اعتكاف 3 روزه پاياني ماه مبارك، لحظههاي روشني از ايمان و فضيلت در دانشگاهها خلق شود.
اعطاي گواهينامه در پايان طرح كه معادل با گذراندن 4 واحد درسي از دروس معارف است نيز از نتايج آموزشي طرح به شمار ميرود. البته لازم است تا در آينده با اجراي طرحهاي تكميلي گواهينامه پايان دوره كه كاملتر است به دانشجويان اعطا شود.
طبيعي است حضور در بخشهاي آموزشي يكي از شاخصههاي اصلي اين طرح بوده و هنگام پذيرش و ثبتنام عنوان برنامهها و امتيازت حضور در آنها اطلاعرساني خواهد شد تا دانشجويان با اطلاع كامل بتوانند شاخصهها و امتيازات لازم را كسب نمايند.
ياران ضيافت
با توجه به سنگيني اجراي اين طرح، وزارت علوم اقدامات مناسبي انجام داده و منتظر اقدامات شايسته وزارت بهداشت پس از بررسي طرح هستيم. با عنايت و حمايت رئيس جمهور محترم دستورات مؤكدي به استانداران داده شده و به همكاري شايسته آنها تأكيد شده است.
هماهنگي با وزارت ارشاد، جهت چاپ منشورات موردنياز طرح انجام شده و تمام زمينههاي سازماني و اداري طرح به نحو احسن برنامهريزي شده است.
اما در نهايت معتقديم اين طرح با همكاري دانشجويان اجرا شده و آنها نقش مهمتري در اجراي اين طرح به عهده خواهند داشت.
& 2000 استاد و 100 هزار دانشجو
تلاش خواهد شد تا علاوه بر 2000 استادي كه در طرح حضور دارند با انجام تمهيدات تكنولوژيكي از جمله ويدئوكنفرانس و... اساتيد شاخص و چهرههاي كشوري به طور عادلانه و سراسري در 35 پايگاه پيشبيني شده حضور داشته و دانشجويان به طور عادلانه از اين پتانسيل فرهنگي و معنوي بهرهمند شوند.
با توجه به بومي بودن دانشجويان و امكان حضور در شهرهاي مبدأ، پيشبيني ميشود ساير دانشجويان غيربومي نيز مثل سالهاي گذشته و با توجه به وجود خوابگاه بتوانند قصد اقامت 10 روزه نموده و فريضه روزه خود را به طور كامل به جا بياورند.
قرآن محوري
با توجه به جايگاه رفيع قرآن، هم در مباحث آموزشي و هم در مباحث فوق برنامه و فرهنگي تلاش شده است تا از معنويت قرآن بهره كافي برده شود. بدين ترتيب تلاش شده است تا مباحث آموزشي با محوريت قرآن طرح شده و در بعد مباحث فرهنگي، بعد از هر نماز تلاوت قرآن و جزءخواني در نظر گرفته شده و در تلاشيم تا با برگزاري مراسم شبي با قرآن و استفاده از بركت حضور قاريان قرآني در همه ابعاد نور قرآن بر برنامه سيطره داشته باشد.
استانهاي خاص
با توجه به شرايط اقليمي و جغرافيايي متفاوت استانها، برنامهريزي شده است تا برنامه داراي انعطاف بوده و در برخي بخشها به گونهاي كه كل برنامه آسيب نبيند امكان تغيير براي مسئولان فراهم شود. به طور مثال، استانهايي نظير بوشهر كه داراي شرايط آب و هوايي بسيار گرمي هستند بتوانند برنامه خود را در استانهاي ديگر مثل استان خراسان، اردبيل، همدان و... كه اردوپذير بوده و داراي امكانات هستند، برگزار نمايند.
البته ساعت عصر و شب تا سحر معمولاً در اين استانها نيز شرايط مساعد وجود داشته و با توجه به وجود امكانات سرمايشي مناسب در مناطق، اين استانها نيز امكان اجراي برنامه را دارا هستند اما در هر صورت دست مسئولان را باز گذاشتهايم تا بتوانند با برنامهريزي به ا جراي برنامه در استانهاي ديگر بپردازند.
ضيافت، ضرورت هميشگي
با توجه به ضرورت اجراي طرح و وجود طرحهاي مشابه يادآوري اين نكته ضروري است كه در بحث فرهنگي جاي كار زياد بوده و عليرغم برگزاري برنامههاي متفاوت هنوز در بسياري از موضوعات خلاء وجود داشته و لازم است تا با برنامهريزيهاي كمي و كيفي خلاءهاي موجود رفع شده و در حد امكان كار فرهنگي مناسب صورت پذيرد.
به هرحال براي حضور حدود 100 هزار دانشجو در اين طرح پيشبيني شده و امكانات سختافزاري و نرمافزاري متناسب با اين تعداد در نظر گرفته شده است. در صورت حضور بيشتر از اين تعداد در صورت امكان و متناسب با ظرفيت استانها تلاش به افزايش ظرفيت خواهيم نمود اما در صورت عدم وجود ظرفيت اولويت با ثبت نام بوده و شرعاً متعهد هستيم تا دانشجوياني را كه زودتر ثبت نام كردهاند در اولويت قرار دهيم.
هيأت علمي ضيافت
با توجه به تخصيص گروههاي علمي تلاش شده است تا 10 هيأت علمي آموزشي متناسب با موضوعات ارائه شده شامل اساتيد برجسته به منظور تدوين جزوي درسي و طراحي سرفصلها براي برگزاري كارگاهها تشكيل شود.
به حمدا... اين گروه تشكيل شده و در حال برنامهريزي براي جلسات آموزشي و هماهنگي با اساتيد مجري طرح (حدود 2000 استاد) هستيم. برنامهريزي شده است تا با برگزاري اين كارگاهها تمام سرفصلهاي ارائه شده در 35 مركز هماهنگ و يكسان بوده و مباحث روز جهت ارائه به دانشجويان در اختيار اساتيد قرار گرفته و بتوانند با قدرت و قوت بيشتري به انتقال مطالب فرهنگ براي دانشجويان اقدام نمايند.
انشاءا... با دعاي خير شما خداوند توفيق اخلاص را نصيب ما نمايد تا بتوانيم خالصانه اين طرح را به پايان برسانيم.